Memorie-Legjenda e Lojrave Olimpike

Nga Pirro NAÇI /

Ishte i ftuari i Nderit nga Hitleri në Lojrat Olimpike të Berlinit në 1936-tën.

Kur Bashkia e Marussit në Athinë i komunikoi ftesën dhe i kërkoi çfarë dëshironte të merte me vete , ai u përgjigj;- Vetëm një Fustanellë… Ishte njeriu që ndoshta mund t’i ketë bërë dhuratën më ironike dhe ‘’profitike’’Hitlerit në ato vite të trazuara…

U shfaq në këtë event përpara tij, i veshur me fustanellë, nuk e përshëndeti me mënyrën e njohur naziste siç bërë pjestarët e tjerë të delegacioni dhe i dhuron një degë ‘’Ulliri’’ si simbol i paqes… Ky ishte Spiro Lui, maratonomaku grek me prjardhje arvanitase që fitoi medaljen e Artë më 1893 në Lojrat Olimpike të Athinës.

Lindi 149 vite më parë, si sot në 12 Janarë të 1873 në Marussi nga një familje shumë e varfër. I ati shpërndante ujë në të gjithë Athinën me kafshët e tij dhe ndihmës kishte djalin Spiron. Një djalë me tipare dhe karaktristika që të binin në sy forca dhe guximi. Mori pjesë në Lojrat e para moderne Olimpike të Athinës dhe u bë legjenda dhe njeriu më i dashur i Athinës.

Legjenda e tij ka mbetur e pa ndryshuar edhe me kalimin e kohës. Suksesi krijoi një atmosferë festive. Njeriu i thjeshtë dhe i panjohur deri në atë kohë , u bë personi më i pëlqyer dhe i dashur i kryeqytetit dhe i gjithë Greqsë. Kudo pritej me entusiazëm. Ishte i ftuar shpesh herë në aktivitete dhe publikisht shfaqej me fustanellë dhe me medaljen në gjoks. Në Marussi u organizua një festë disa ditore.

Mbreti Jorgo organizoi një festë zyrtare në Pallatin e tij. Lui u paraqit me fustanellë dhe me babain e tij plak me karakteristikat e tyre të veçanta ku dallohej theksin në të folur…Mbretëresha Ollga i dhuroi shumë xhevahire të çmuara , ndërsa Mbreti i premtoi se do t’i plotësonte kërkesën e thjeshtë për dy kuaj të fortë dhe një karocë për të transportuar ujin dhe për të vazhduar rrugën e të atit tashmë të lodhur e të raskapitur…

Kjo ishte pak a shumë historia e Spiro Luit, njeriut të thjeshtë që frymëzio një komb të tërë për të mbajtur gjallë idenë Olimpike. Ai, edhe pasi mori medaljen e Artë, vazhdoi për shumë vite të shpërndante ujin e pastërt të burimeve në Athinë.

Legjenda rron akoma…Stadiumi Olimpik i Athinës prej 80 000 vendesh mban emrin e tij. Një shprehje e urtë popullore ka zënë rrënjë: ‘’U bë Luis’’ për dikë që vepron shumë shpejt…Një film më 1962 ka bërë të përjetësojë jetën e maratonomakut. Parku Olimpik i Munich-ut ka adresën ‘’Sporidon Louis’’-Ring 21. Një kompani italiane më 2012 nxori në prodhim këpucë sportive me emri e Luit. Busti i ij ndodhet në Australi, në Boston dhe në Marussi.

Shumë emra rrugësh, stadiume dhe objekte që kanë lidhje me aktivitetet sporive kanë marë emrin e Spiro Luit. Unë nga ana ime duke e mbyllur këtë shkrim përkujtimor dua ti urrojë Komitetit Olimpik Shqiptar dhe nismës së djeshme të Qeverisë për qasjen e re dhe vizionin e ri në drejtim të Olimpizmit.///SARANDANEWS.AL///