Më 8 mars 1909 në Amerikë u festua për herë të parë Dita Ndërkombëtare e Gruas

VOAL –Në vitin 1908, në një fabrikë amerikane të tekstilit, një grup grash punëtore shkuan në grevë për disa ditë për shkak të kushteve çnjerëzore që iu nënshtroheshin. Më 8 mars, pronari i fabrikës i bllokon punëtoret brenda fabrikës, duke i penguar ato që të dalin. Për shkak të një zjarri të dhunshëm që shpërthen aksidentalisht në dhomat, 129 gra vdesin në flakë. Këtu fillon historia që çon në institucionin e Ditës së Grave.

Punëtore në fabrikë: historia e Festës së Gruas

Në kujtim të kësaj tragjedie, data e 8 marsit konsiderohet një ditë proteste ndërkombëtare për njohjen e të drejtave të grave. Sipas disave, megjithatë, incidenti nuk ndodhi në këtë datë dhe me metoda të tilla, por më 25 mars 1911; në këtë datë zjarri ra në fabrikën Triangle, në të cilën shumë punëtorë humbin jetën e tyre (rreth 146 punëtorë, burra dhe gra).

Ideja e përkushtimit të një gruaje për t’i mbrojtur të drejtat e tyre paraqitet në Konferencën Ndërkombëtare të Grave Socialiste të mbajtur në Kopenhagë. Çështja femërore fillon të dalë dhe të kërkojë vëmendje nga qeveritë.

Më 8 mars 1909, e hënë, Dita e Parë Ndërkombëtare e Gruas, e njohur zakonisht si “Dita e Gruas”, festohet në SHBA. Që nga ajo kohë, çdo vit në këtë ditë kujtojmë arritjet sociale, politike dhe ekonomike të grave, por edhe diskriminimin dhe dhunën që gratë në botë janë subjekt. Festimet, fillimisht të kufizuara në Shtetet e Bashkuara, u përhapën në mbarë botën falë shoqatave feministe. Gratë fillojnë të bëjnë zërin e tyre dhe të kërkojnë të drejtat e tyre shpesh të injoruara.

Në Shën Petersburg, Rusi, gratë dolën në rrugë më 8 mars 1917 për të kërkuar përfundimin e luftës. Ndërsa në Evropë Dita e Gruas festohet më 19 mars 1911 për herë të parë. Në Itali, festimi në favor të të drejtave të grave u mbajt në vitin 1922, me iniciativën e Partisë Komuniste të Italisë.

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, në vitin 1946, lulja e mimozës u zgjodh si simbol i kësaj dite. Përvjetori i 8 marsit fillimisht është kundërshtuar nga opinioni publik sepse konsiderohej shumë “politik” (i lidhur me lëvizjet e majta). Nga vitet shtatëdhjetë e tutje, Dita e Gruas lidhet me lëvizjen e pretendimit të të drejtave të grave: Feminizmi.

Më 8 mars 1972, dita ndërkombëtare e grave festohet në Piazza Campo dè Fiori në Romë dhe disa gra të famshme, të tilla si aktorja Jane Fonda, marrin pjesë. Gjatë kësaj ngjarjeje ndodhin disa përplasje midis feministeve – të cilat shfaqin parulla dhe slogane të ndryshme – dhe policisë. Ndër të tjera, feministet pretendojnë legalizimin e abortit.

Që nga viti 1975 e në vazhdim, edhe Kombet e Bashkuara e njohin 8 marsin si një ditë për t’iu kushtuar grave, për promovimin e të drejtave dhe barazisë së tyre në të gjitha fushat e jetës civile. Dy vjet më vonë, Asambleja e Kombeve të Bashkuara shpall se kjo ditë u dedikohet grave në të gjitha shtetet anëtare, në mënyrë që të inkurajojë pjesëmarrjen e tyre efektive në jetën shoqërore, ekonomike dhe politike dhe t’i japë fund çdo diskriminimi që lidhet me seksin.

Sot Dita e Gruas ka humbur konotacionin dhe vlerën fillestare, duke luftuar për pretendimin e të drejtave dhe kundër diskriminimit, duke u bërë një përsëritje si shumë të tjerë në të cilat mbizotëron biznesi dhe aspekti komercial. Sa gra, më 8 mars, ndalojnë të reflektojnë mbi rolin e tyre brenda shoqërisë dhe mundësitë konkrete të përmbushjes personale dhe profesionale? Rruga për t’u marrë drejt barazisë së plotë është ende e gjatë, sipas mendimit tonë.

Në disa aspekte, vështirësitë lidhur me rolin e grave si nënë dhe një punëtor ende mbeten dhe janë mjaft të rëndësishme. Na pëlqen të mendojmë se vetëdijesimi i rolit të femrës nuk zhvendoset në një ditë të vetme në vit, por bëhet prioritet shoqëror i qeverive tona dhe qeverive të botës. E kaluara duhet patjetër të shërbejë për të përballuar më mirë betejat e ardhshme.

Sot VOAL ka përgatiur edhe thënie shumë të bukura rreth gruas, rolit të saj shoqëror dhe rëndësisë që shumë autorë të njohur dhe shkrimtarë të çdo epoke i kanë kushtuar asaj. (VOAL.CH)///