Autoriteti për Informim mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit publikoi dosjen e Musine Kokalarit për studiuesit.
“Filloi lufta e Tiranës, – kujton Musine Kokalari në librin e vet “Si lindi Partia Socialdemokrate” (1972). “Më 12 nëntor m’i morën dy vëllezër e shumë veta në lagje i vranë ‘ushtarakët çlirimtarë’. Më 13 nëntor më arrestuan”.
Kokalari u lirua më 28 nëntor, e vetëdijshme se lirisë i kishte ardhur fundi.
“Filloi tragjedia e individit demokrat, – shkruan ajo, – nën diktaturën e proletariatit. Kështu u mbyll epoka e Rilindjes dhe tendenca demokratike nga pozita humaniste që mbron popullin e thjeshtë, njeriun e punës për të shpëtuar nga skllavëria fizike dhe shpirtërore dhe dinjitetin njerëzor. Hyri dhuna dhe gjakderdhja për të shfarosur demokracinë dhe gëzimi mizor për gjakderdhje, me forcë e mospërfillje”, shkruan Kokalari.
Musine Kokalari u arrestua më 23 janar 1946 me akuzën se, si socialdemokrate, solli përçarje gjatë luftës. Të njëjtën akuzë i patën bërë ballistët kur ajo i pati lajmëruar për formimin e Partisë Socialdemokrate. E mbajtën 17 ditë në burg.
Qëndrimi i saj në gjyq ishte shuplakë ndaj regjimit dhe dëshmi e forcës morale që intelektualët po tregonin kundrejt totalitarizmit. U mbrojt vetë, pa avokat, ku mes argumenteve spikati: “Unë nuk kam nevojë të jem komuniste të dua vendin tim. Unë mendoj ndryshe nga ju, por unë e dua vendin tim. Ju jeni duke më ndëshkuar për idealet e mia!”.
Më 2 korrik të vitit 1946, Musineja u dënua me 20 vjet burg nga Gjykata Ushtarake e Tiranës, si sabotatore dhe armike e popullit. Nisi kalvari i internimeve komuniste që e çoi nga Tirana, në Burrel, Shkodër e Rrëshen, deri në fund të jetës, ku mbylli sytë.
Ende sot, figura e Musine Kokalarit, projekti i saj për një Shqipëri më të mirë për të gjithë, ku pranohej mendimi ndryshe dhe aspirohej qeverisja demokratike e respektimi i të drejtave të njeriut, miqësia me shtetet demokratike e fqinje, zgjidhja e problemit të Kosovës, respektimi i të drejtave të pakicave, vjen me gjithë dritën e saj.
Profili i Musine Kokalarit është trajtuar gjerësisht në projektin mbi mendimin politik të së majtës shqiptare, bashkëpunim i AIDSSH me Fondacionin Friedrich Ebert në Tiranë.
Të interesuarit mund të njihen me dosjet, në përputhje me ligjin 45/2015 i ndryshuar, duke aplikuar online në faqen e AIDSSH. /atsh///
ME SHUME LAJME
AKU kërkon tërheqjen nga tregu të sallamit “Galbanetto”, rrezik serioz për shëndetin
Sarandë. Polici merret peng nga të ndaluarit për disa orë brenda Komisariatit.AMP nis hetimet.
POETËT PA POEZI